Consistente irrigatiekeuzes voor een uniform gewas

Consistente irrigatie als basis voor een uniform gewas 

Een van de bepalende factoren voor een uniform gewas is nauwkeurige en consistente irrigatie. Telers werken daarbij met streefwaarden voor de hoeveelheid voedingsstoffen, EC-waarde en het irrigatietijdstip die in de dagelijkse praktijk worden aangepast op basis van de actuele omstandigheden en de beschikbare ervaringen. Voor het gewas is echter niet één enkele aanpassing doorslaggevend, maar de vraag of alle beslissingen dag in dag uit op dezelfde uitgangspunten zijn gebaseerd. 

In veel kassen wordt irrigatie gestart op basis van vooraf ingestelde parameters, bijvoorbeeld via een tijdschakelaar. Er zijn streefwaarden ingesteld, en consistentie is essentieel. Wanneer aanpassingen worden gedaan die buiten deze context vallen, komen beslissingen op zichzelf te staan in plaats van onderdeel te blijven van een algehele irrigatiestrategie. 

Na verloop van tijd leidt dit tot een onregelmatige ontwikkeling van het gewas, waardoor de groei van de planten minder voorspelbaar wordt. 

Manuels waarnemingen in de praktijk 

Manuel Madani, Key Account Manager bij Priva, onderhoudt contact met telers in heel Zuidoost-Azië, waar planten onder tropische klimaatomstandigheden worden geteeld. Hier heeft nauwkeurigheid van irrigatie een direct effect op de voedingsbehoefte van de planten en op hun ontwikkeling. Nutriënten- en waterbeheer zijn het belangrijkste stuurinstrument voor mijn regio. 

Veel telers schakelen over op hydroponic- of substraatsystemen nadat ze een precisiebewateringssysteem hebben ingevoerd, met als doel meer controle te krijgen over de omstandigheden in de wortelzone van het gewas. De beste werkwijze in de praktijk is om te sturen op basis van de actuele lichtniveaus of verwachte verdamping van de planten. Hiervoor meten de telers de substraatvochtigheid, het drainvolume en de EC- en pH-waarden om de juiste mate van verdamping bij de planten te bepalen.  

"In dit deel van de wereld bepaalt irrigatie de productkwaliteit," legt Manuel uit. "Als klimaatbeheersing beperkt is, wordt de wortelzone het eigenlijke regelinstrument." 

Het verschil tussen een gemiddelde en een hoge productiecapaciteit zit vaak in de nauwkeurigheid waarmee telers irrigatie afstemmen op de werkelijke behoefte van de plant. Zelfs kleine afwijkingen in het irrigatietijdstip of de EC-waarde worden bij hoge temperaturen en relatieve luchtvochtigheid (RV) snel zichtbaar. 

Een wereldwijd patroon dat Ivan herkent 

Als productmanager voor Priva Compass houdt Ivan Fluit zich bezig met irrigatiestrategieën bij glastuinbouwbedrijven over de hele wereld. Hij stelt vast dat, ongeacht regio of gewas, de mate van klimaatbeheersing aanzienlijk varieert, maar dat de afhankelijkheid van nauwkeurige irrigatie overal even groot is. 

Bedrijven die werken met duidelijke streefwaarden voor EC, drainage en irrigatievolume kunnen de wortelactiviteit veel nauwkeuriger sturen, omdat ze begrijpen hoe elke factor de opname van voedingsstoffen en de plantbalans beïnvloedt. Wanneer deze streefwaarden onduidelijk zijn of niet consistent worden gehandhaafd, hangt het succes van de teelt sterker af van individueel inzicht. Daarmee neemt het risico toe op reactieve beslissingen in plaats van gecontroleerd gewasmanagement. 

"Wanneer irrigatie wordt gemeten en aan referenties wordt gekoppeld, kunnen telers zien waar de plant zich in de transpiratiecyclus bevindt," zegt Ivan. "Daardoor worden aanpassingen in timing en EC veel bewuster gemaakt.” 

Veel telers stellen in het begin streefwaarden vast, maar naarmate het seizoen vordert, kunnen die naar de achtergrond verdwijnen. Er worden aanpassingen gedaan, maar die zijn niet altijd meer terug te voeren op een gedeeld en stabiel uitgangspunt van de basisstrategie. Daardoor wordt het moeilijker om het verband tussen het resultaat en de oorspronkelijke bedoeling te volgen. 

"Wanneer streefwaarden niet langer als duidelijke referentiepunten dienen," legt Ivan uit, "verlies je het vermogen om te beoordelen of je aanpassingen je irrigatiestrategie versterken of die ongemerkt een andere kant op sturen." 

Waterkwaliteit 

Waterkwaliteit is geen bijzaak. Het is de basis van elke irrigatiestrategie. 

In veel regio's wordt schoon en voldoende water steeds minder vanzelfsprekend. Wie drainwater hergebruikt of met grondwater werkt, kan na verloop van tijd te maken krijgen met zoutophoping. Dat heeft direct invloed op de werking van de toegepaste voedingsoplossing. Wat er daadwerkelijk bij de wortels terechtkomt, komt niet altijd overeen met je theoretische berekeningen. 

Een teveel aan zouten of ongewenste elementen kan de opname van voedingsstoffen verstoren, de levensduur van systeemonderdelen verkorten en het ziekterisico vergroten. Kleine afwijkingen kunnen ongemerkt uitgroeien tot grotere problemen. 

Wanneer waterkwaliteit en watervoorziening onder controle zijn, gedragen je voedingsrecepten zich zoals verwacht. Je streefwaarden blijven relevant en je systeem werkt met je mee in plaats van tegen je. 

Zo verbeter je je opbrengst  

Telers zijn niet op zoek naar starre systemen of vaste recepten voor irrigatie en bemesting. Ze willen hun irrigatie afstemmen op de voortdurend veranderende behoefte van het gewas. Ze zoeken een aanpak die ervaring ondersteunt en tegelijk zorgt dat beslissingen op de langere termijn op elkaar afgestemd blijven. 

Vooral in regio's waar water en voedingsstoffen onder druk staan, helpt die afstemming om afwijkingen te voorkomen en een voorspelbare gewasontwikkeling te ondersteunen. 

Stap voor stap verbeteren 

Voor veel telers is de eerste stap niet grootschalige automatisering, maar simpelweg het gestructureerd en herhaalbaar mengen van meststoffen. 

NutriOne maakt dit mogelijk. Met maximaal vijf doseerkanalen definieer je een recept en pas je het consequent toe. Dat vermindert de dagelijkse schommelingen en zorgt voor meer stabiliteit in de EC- en pH-waarden. 

Wanneer meer flexibiliteit nodig is, biedt NutriJet extra capaciteit en snelle receptwissels. Je kunt per teeltfase van strategie wisselen en toch nauwkeurig blijven mengen. Wat je vooraf instelt, is wat je gewas krijgt. 

Zodra de dosering stabiel is, is de volgende stap om in de loop van de tijd op koers te blijven. Priva Compass voegt die referentielaag toe. Het koppelt irrigatie aan streefwaarden en klimaatgegevens, zodat afwijkingen van je strategie vroegtijdig worden opgemerkt en direct kunnen worden gecorrigeerd. 

Van daaruit integreert NutriOne irrigatie, irrigatie en klimaatgerelateerde watersturing. Het verbindt recepten en irrigatiemomenten met wat er in de kas of in het veld gebeurt, zodat je onder veranderende omstandigheden consistent blijft werken. Voor NutriOne-gebruikers en partners zijn via de Priva Academy specifieke trainingsmodules beschikbaar, gericht op dagelijkse bedrijfsvoering en praktische toepassing. 

Stap voor stap ontwikkelt je irrigatie zich van het eenvoudig toedienen van voedingsstoffen tot het gericht sturen van de teelt. 

Optioneel: extra inzicht met sensoren

Sommige telers maken gebruik van sensoren voor extra inzicht. Alle sensoren kunnen worden gekoppeld aan Priva Compass en gebruikt als onderdeel van de irrigatiestrategie. 

Je kunt licht, temperatuur, luchtvochtigheid (RV), vochtgehalte van het substraat en andere plantgerelateerde omstandigheden meten. Licht- en substraatmetingen zijn vaak een goed startpunt. Deze waarden kunnen als feedback worden gebruikt in de irrigatiesturing, draadloos via Aranet-sensoren of via bedrade sensoren die al op het systeem zijn aangesloten. 

Dit geeft duidelijkere referentiepunten en helpt om dagelijkse irrigatiebeslissingen afgestemd te houden op de beoogde teeltstrategie. 

Een praktijkvoorbeeld: stress bij planten meten in plaats van raden

Bij Bark Hut Berries in Coffs Harbour, Australië, wilde de teler meer duidelijkheid over hoe het gewas reageerde op snel veranderende omstandigheden in het kustgebied. Hoewel luchttemperatuur en relatieve luchtvochtigheid (RV) als meetwaarden beschikbaar waren, gaven ze bij plotselinge weersveranderingen niet altijd de werkelijke situatie in het gewas weer. 

Door sensoren te combineren met een draadloze infrarood-bladtemperatuursensor voegde het team VPD (Vapour Pressure Deficit, dampdrukdeficit) toe als extra referentiewaarde in Priva Compass. VPD geeft aan hoe gemakkelijk een plant water via de bladeren kan afgeven en helpt zichtbaar te maken wanneer de plant uit de beoogde balans raakt. 

In plaats van te wachten op zichtbare verschillen in groei of balans, kon de teler verschuivingen in plantstress nu eerder op de dag zien. Irrigatietiming en klimaatinstellingen werden aangepast terwijl het gewas nog stabiel was, niet pas nadat er een zichtbare onbalans was ontstaan. 

Cheyne Clarke, eigenaar van Bark Hut Berries, legt uit: 
"Zo kan ik stress meteen herkennen en maatregelen nemen voordat de plant zichtbare symptomen vertoont." 

Voor deze teler zat de waarde niet in meer data, maar in een duidelijker referentiepunt dat consistente dagelijkse beslissingen ondersteunde. Dat hielp om irrigatie- en klimaataanpassingen afgestemd te houden op de overkoepelende teeltstrategie. 

Van routine naar vertrouwen 

Wanneer streefwaarden voor irrigatie als referentie worden gebruikt, worden dagelijkse beslissingen consequent in dezelfde richting genomen. Variatie neemt af en het gewas ontwikkelt zich gelijkmatiger. 

Die richting ontstaat niet door meer te doen, maar door te zorgen dat elke beslissing hetzelfde plan ondersteunt.