GACS regelgeving 2026: de kwaliteit van het binnenklimaat monitoren

Voor gebouwen met een nominaal vermogen boven de 290 kW betekent dit een verplichte technologische upgrade naar een Gebouw Automatiserings- en Controlesysteem (GACS), dat het binnenklimaat continu en intelligent bewaakt. In dit blog lichten wij de GACS-wetgeving en bijbehorende verplichtingen verder toe en waarom inzicht in het binnenklimaat, en met name in luchtkwaliteit, essentieel is voor modern vastgoedbeheer. 

GACS-verplichting in fases  

Een bekend doel van een GACS is de energieprestatie van een gebouw sterk verbeteren. Zo kun je er het energieverbruik permanent mee controleren, analyseren en bijsturen, en kan een GACS de energie-efficiëntie van het gebouw toetsen en efficiëntieverlies van technische bouwsystemen opsporen. 

Hier komt een belangrijke nieuwe verplichting bij. Vanaf uiterlijk 29 mei 2026 is het verplicht om met een gebouwautomatiserings- en controlesysteem ook de kwaliteit van het binneklimaat te monitoren. Dit komt voort uit de EPBD IV-richtlijn, die naast duurzaamheidseisen ook eisen stelt aan een gezond en comfortabel binnenklimaat.

Welke parameters moeten worden gemonitord?

De kwaliteit van het binnenmilieu in een gebouw wordt volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) bepaald door de volgende parameters:  

De verschillende sensoren van het systeem meten continu de waarden van CO2, temperatuur, luchtvochtigheid en fijnstof in verschillende zones van het gebouw. Vervolgens analyseert het GACS deze data en past zelf automatisch installaties aan om aan de ingestelde comfort- en efficiëntienormen te voldoen. Door deze constante monitoring kunnen problemen in een vroeg stadium worden opgespoord, waardoor verontreinigde lucht of ongemakkelijke temperaturen snel worden gecorrigeerd voordat ze de gezondheid of productiviteit van de gebruikers beïnvloeden. 

Hoewel de checklist voor een GACS nog op zich laat wachten, stelt de EPBD IV wel dat voor niet-residentiële gebouwen een passende indeling doorgaans per ruimte zou worden gemaakt, op basis van langdurig gebruik. Deze indeling is afhankelijk van de afmetingen en de bezetting. Typische zones in een niet-residentieel gebouw zijn bijvoorbeeld kantoren, vergaderzalen, klaslokalen, rustruimtes, kantines en recepties.  

Aan de slag met een GACS