Waterontsmetting in de tuinbouw: wat 35 jaar ervaring ons heeft geleerd

Een sector in beweging 

Vialux ontstond omdat de tuinbouw een oplossing nodig had die er nog niet was. 

In de jaren tachtig maakte de tuinbouw een fundamentele verschuiving door: van telen in de grond naar substraatteelt op steenwol. Die verschuiving werd versneld doordat methylbromide, jarenlang het middel om grond te ontsmetten, in 1982 in Nederland werd verboden en uiteindelijk wereldwijd uit de markt verdween. Steenwol bood uitkomst: geen grond, geen grondontsmetting nodig. 

Maar de overstap bracht een nieuw probleem met zich mee. Drainwater dat ziektekiemen bevat, kan via het irrigatiesysteem de hele teelt infecteren. De sector had een nieuwe oplossing nodig. 

Priva bouwde er zelf één. UV-ontsmetting: meetbaar, controleerbaar, betrouwbaar. Geen chemicaliën, geen residuen, veilig voor gewas en mens. 

"Wij kozen voor UV omdat je het kunt meten, controleren en betrouwbaar uitvoeren," zegt André de Raadt, Portfolio Manager bij Priva. "We doen wat we beloven. En we gaan altijd een stapje verder." 

35 jaar is geen toeval 

De eerste Vialux HDUV werd verkocht door Jan Vos aan een teler in Zuid-Nederland. Sommige van die allereerste installaties draaien vandaag de dag nog steeds. 

“Het was een goed systeem en ik verkocht er veel in Zuid-Holland. De eerste versie verbruikte wel veel energie, dus hebben we de Vialux M-Line ontwikkeld om dat op te lossen. Maar het gevoel dat het werkte, dat was er meteen al." 

Hoe dat werkte, vertelt Jan graag. De leverancier waarmee Priva destijds samenwerkte, bood UV-ontsmetting aan voor drainwater. Maar vier losse lampen: dat was niet schaalbaar voor de tuinbouw. Dus nam Priva het heft in eigen handen. 

"We wilden één kamer, één UV-lamp, één UV-sensor. Simpel en betrouwbaar. Als het water door de kamer gaat, weet je dat het ontsmet is. De concurrent werkte met meerdere kamers en een LDUV-setpoint, maar wij wilden het anders. Makkelijker te onderhouden, makkelijker op te schalen." 

Flexibiliteit was van meet af aan een ontwerpeis. Als een teler meerdere teelten heeft, kan hij eenvoudig wisselen van de ene tank naar de andere. En de doorloopsnelheid van het water is instelbaar: wil je extra zekerheid bij gevoelige ziektes zoals crazy roots, dan vertraag je het water zodat het langer wordt blootgesteld aan UV-straling. 

"Een groot voordeel van UV is ook dat je geen meststoffen uit het water haalt. Je ontsmet, maar je verliest niets. Dat maakt het rendabel." – Jan Vos, eerste verkoper Vialux 

Dat is vertrouwen. Het vertrouwen van telers die 35 jaar geleden een keuze maakten en die keuze nooit hebben hoeven betreuren. 

Inmiddels staat de Vialux M-Line in kassen over de hele wereld, van Nederland tot Dubai en de Verenigde Staten. De kern is al die tijd hetzelfde gebleven: een systeem dat doet wat het belooft, jaar na jaar, kas na kas. 

Wat 35 jaar sectorkennis je leert 

André de Raadt volgt de tuinbouw al jarenlang op de voet. Wat hij ziet, is een sector in ontwikkeling, met uitdagingen die verder gaan dan technologie alleen. 

De substraatshift verandert alles 

De overstap van steenwol naar organische substraten zoals kokos lijkt een detail, maar heeft grote gevolgen voor waterontsmetting. Steenwol is consistent en vraagt om precisie. Kokos is vergevingsgezinder bij fouten, maar minder voorspelbaar van samenstelling. Dat betekent dat één ontsmettingssysteem niet altijd meer volstaat. 

"De tuinbouw blijft in beweging," zegt André. "Nieuwe substraten, nieuwe genetica, nieuwe teeltmethoden. Wij kijken voortdurend hoe wij als Priva daarop moeten reageren." 

Kennis is de echte bottleneck 

De juiste kennis maakt het verschil. "De complexiteit neemt toe," zegt André. "Nieuwe substraten, nieuwe teeltmethoden, nieuwe regelgeving. Telers grijpen daardoor terug op wat ze kennen en begrijpen, ook als een andere oplossing beter zou zijn." 

De teler die begrijpt wat zijn water hem kost, maakt betere keuzes. Met de Vialux-calculator bereken jij precies hoeveel jij bespaart op water, nutriënten en kosten, afgestemd op jouw eigen situatie. 

De combinatie is de toekomst 

Priva werkt al aan de volgende stap: gecombineerde systemen die zich aanpassen aan wat jouw teelt vraagt. 

"We zien dat één systeem steeds vaker niet meer genoeg is. Bij kokos en andere organische substraten heb je soms UV én ultrafiltratie nodig om het water echt schoon te houden. We onderzoeken hoe we die combinaties voor telers eenvoudiger en betaalbaarder kunnen maken." 

Wat het in de praktijk oplevert 

Bij Hollandia Greenhouses in Noord-Amerika is waterontsmetting een businessmodel geworden. 

Het bedrijf recirculeert tot tachtig procent van zijn irrigatiewater. "Lozen mag niet, dus hergebruiken is de enige optie," legt Manager Operations Terry Pastorek uit. "Maar economisch gezien is het gewoon de slimste keuze." 

Met de Priva Vialux als kern van de waterbehandeling bespaart Hollandia wekelijks tussen de 4.000 en 5.000 dollar op meststoffen. Voedingsstoffen die anders verloren zouden gaan, worden opnieuw ingezet in de teelt. In de meeste gevallen verdient een Vialux-systeem zichzelf terug binnen drie jaar. 

Lees het volledige verhaal hier.

Wat er komen gaat 

UV-LED-technologie komt eraan. Gesprekken met leveranciers lopen, maar de efficiëntie is nog niet hoog genoeg voor commerciële inzet. "We verwachten dat het nog zeker vijf jaar duurt. Maar we volgen het nauwgezet en zijn klaar om te schakelen zodra het kan." 

Regelgeving blijft een factor. De huidige UV-lampen bevatten stoffen die regelgevers als chemisch afval beschouwen. Priva volgt de ontwikkelingen op de voet en is klaar om te schakelen zodra UV-LED de efficiëntie biedt die telers nodig hebben. 

En de systemen worden slimmer. De nieuwste Vialux M-Line HT past UV-C dosering automatisch aan op basis van gemeten waterkwaliteit, integreert met Priva Connext en Compact CC, en verwerkt grote hoeveelheden water met kleinere, energiezuinigere reactoren. 

"We gaan voor de beste oplossing, niet voor de makkelijkste," zegt André. "De tuinbouw blijft in beweging, en wij bewegen mee." 

35 jaar, en de belangrijkste vraag is nog steeds dezelfde 

"Wat me het meest bijblijft, is hoeveel we van telers en partners hebben geleerd. Elk gesprek, elke installatie, heeft ons beter gemaakt. Dat is de basis waarop we verder bouwen." 

35 jaar geleden stond de tuinbouw voor een probleem. Vandaag staat de oplossing in kassen over de hele wereld. De vraag is alleen of jij er al gebruik van maakt. 

Weet jij wat jouw water jou kost? 

Bereken het zelf met de Vialux-calculator of neem contact op met jouw Priva-partner. 

Meer weten over de Vialux M-Line HT? Bekijk het volledige aanbod op priva.com of vind jouw partner via de Priva Partner Finder.