Artikel

Voorbereid op koude nachten: praktische tips voor jouw kas

Optimaliseer energie, irrigatie en klimaat voor gezonde wortels en efficiëntie.

Tuinbouw | Klimaatbeheersing in kassen

10 maart 2026

Op momenten in het jaar waarin zonnige dagen worden afgewisseld met koelere avonden en nachten, kan het klimaat in de kas snel veranderen. Overdag profiteer je van gratis instraling, terwijl de temperatuur in de namiddag en ’s nachts flink kan dalen. Juist in deze situaties vraagt jouw teeltstrategie om scherpe keuzes. Waar let je op? Kevin de Kok, Priva consultant, deelt praktische aandachtspunten én laat zien hoe je met slimme instellingen beter kunt anticiperen.

Energiedoek: op tijd schakelen

“Het is belangrijk om het energiedoek op tijd te sluiten,” begint Kevin. “Je kunt het langer openhouden om de laatste zonnestralen mee te pakken. Maar in de namiddag daalt de buitentemperatuur al snel. De uitstraling kan dan zo hoog worden dat je meer energie verliest dan dat er binnenkomt.”

Door tijdig te reageren op een koudere lentenacht voorkom je onnodig energieverlies. Een uitstralingssensor kan daarbij extra inzicht geven. Op het weerstation meet deze sensor hoeveel energie de kas verliest. Zo kun je sneller en nauwkeuriger bepalen wanneer het energiedoek dicht moet.

Het gaat niet alleen om temperatuur, maar vooral om energiebalans. Door daarop te sturen, houd je controle over je kosten én je klimaat.

Tijdelijke instellingen: flexibel anticiperen

Voor juist dit soort voorjaarsdagen zijn tijdelijke instellingen bijzonder krachtig.
Met tijdelijke instellingen pas je instellingen tijdelijk aan, tot maximaal 23:59 uur vooruit. Je kunt kiezen uit vier momenten per dag en een eindtijd instellen. Daarna wordt automatisch de oorspronkelijke instelling hersteld.

Dit helpt je om:

  • Te anticiperen op een verwachte koude nacht
  • Tijdelijk eerder je energiedoek te sluiten
  • Je temperatuurstrategie kortdurend aan te passen
  • Watergift of bevochtiging tijdelijk bij te sturen

De tijdelijke instelling is zichtbaar onder de drie puntjes in Priva Operator. 

 

Let op: je kunt waarden zoals tijd of temperatuur aanpassen, maar een instel tabel is niet aanpasbaar. 

Zo speel je flexibel in op wisselende omstandigheden, zonder je volledige strategie structureel te wijzigen.

Wortels: sterk de nacht in

Vooral vruchtgroentetelers moeten scherp zijn op het moment van stoppen met watergeven.“Wanneer je te lang doorgaat met watergeven, ga je met een nat substraat de nacht in terwijl het gewas weinig opneemt,” legt Kevin uit. “Door op tijd te stoppen, komt er ’s nachts voldoende zuurstof in het wortelmilieu. Dat is essentieel voor sterke wortels richting de zomer.”

Een PIM-systeem (Precision Irrigation Management) kan hierbij een belangrijke rol spelen. Dit systeem meet continu het plantgewicht en de hoeveelheid drainwater, waardoor extra inzicht ontstaat in hoe het gewas daadwerkelijk met water omgaat. Door te monitoren hoeveel water de plant opneemt en wat het drainpercentage is, kun je nauwkeuriger bepalen wanneer je moet stoppen met gieten. Zo voorkom je zuurstoftekort in het substraat en stimuleer je een actief en gezond wortelgestel.

Bevochtiging: voorkomen van druppelvorming

Sommige vruchtgroente- en Phalaenopsistelers verhogen actief de luchtvochtigheid. Dat vraagt extra aandacht in de namiddag. Wanneer de instraling afneemt en de temperatuur in de kas begint te dalen, neemt namelijk ook het risico op druppelvorming toe.

Met behulp van metingen en tijdelijke instellingen kun je hier goed op anticiperen. Zo kun je bevochtiging bijvoorbeeld eerder uitschakelen wanneer de temperatuur snel daalt, zodat het vocht voldoende tijd heeft om te verdampen en niet op het gewas condenseert.

"Het vocht moet daadwerkelijk in de lucht verdampen. Wanneer de zon verdwijnt en de temperatuur daalt, kunnen er druppels op het gewas slaan. Ook hier geldt: op tijd stoppen."
Kevin de Kok

Consultant kasautomatisering

Kevin de Kok

Ondersteuning bij de juiste keuzes

Om het juiste moment te bepalen voor het sluiten van het energiedoek of het aanpassen van je instellingen, is inzicht in de warmtevraag essentieel. Een procescomputer zoals Priva Connext berekent continu de energievraag in de kas op basis van kastemperatuur, verwarmingstemperatuur en buitenomstandigheden.

Wanneer de warmtevraag toeneemt, kun je per afdeling besluiten om het energiedoek te sluiten. Dat sluit aan bij de principes van Het Nieuwe Telen: sturen op energiebehoefte in plaats van alleen op temperatuur.

Er is geen vaste formule die voor iedere teler werkt. Iedere situatie vraagt om maatwerk. Door je berekeningen actief te volgen en waar nodig tijdelijk bij te sturen, houd je grip op energie, wortelkwaliteit en klimaat en ga je sterk richting de zomer. Onze specialisten denken graag met je mee over de beste keuzes voor jouw situtatie.